Van stressklachten naar inzicht: hoe onderbewuste overtuigingen werkgedrag sturen

Van stressklachten naar inzicht: hoe onderbewuste overtuigingen werkgedrag sturen

Introductie

Herken je dit bij medewerkers of coachees? Ze functioneren goed, zijn betrokken en verantwoordelijk, maar ondertussen spelen er subtiele signalen die je niet meteen opvallen slecht slapen, sneller geïrriteerd, fysieke klachten of moeite met loslaten.

Vaak denkt de medewerker of coachee: dit project is gewoon druk, het hoort erbij en wordt wel beter.

Wat als die signalen niet tijdelijk zijn, maar duidelijke waarschuwingssignalen?

Wat als juist, onder de oppervlakte, overtuigingen meespelen die ooit helpend waren, maar nu in de weg zitten om duurzaam te blijven functioneren? Eigenlijk geeft je lijf heel duidelijk aan, wanneer het anders moet.

In mijn werk met re-integratie- en loopbaantrajecten merk ik dat échte verandering niet ontstaat door alleen door aan mindset te werken en anders te denken, maar de signalen serieus te nemen en  ‘in gesprek te gaan met het lichaam’ om er echt naar te luisteren.

In deze blog neem ik je mee in hoe stresssignalen en het onderbewustzijn samenwerken en waarom het herkennen ervan cruciaal is voor duurzame inzetbaarheid.

Stress-signalen

Stressignalen herkennen is een kunst op zich en heeft al wat bewustwording nodig. Misschien ken je de uitdrukking ‘je lichaam fluistert eerst voordat het tegen je gaat schreeuwen.’ Sommige mensen omschrijven dit als een  ‘zwakke plek’. Wanneer mensen bijvoorbeeld hoofdpijnklachten hebben in tijden van stress of een stijve nek, buikklachten etc, gespannen spieren. Het kan duidelijk of heel subtiel zijn.

Fysiek, mentale en emotionele stresssignalen

Deze signalen zijn vaak niet alleen fysiek maar ook mentaal en emotioneel. In tijden van stress heb je misschien een hele sterke focus, maar ook een kort lontje, of ben je alert en reageer je spot on, maar slaap je misschien ook slecht. Het zijn stress signalen: signalen die je laten weten hé, je gaat over je grens, je doet iets wat niet bij je past, wat jouw behoefte is, je ‘tapt’ daarbij uit je reserves.

Dit kan op allerlei gebied zijn, privé, in je gezin, relaties, sociale kring, maar ook op werkgebied, met collega’s, je baas, klanten, inhoudelijke taken, maar ook onderlinge verhoudingen. Het zijn situaties waarin iets schuurt, iets niet stroomt.

Overtuigingen

Het kan te maken hebben met iets ouds, een overtuiging die al sinds kindertijd is genesteld, die bij je hoort, een stem van je ouders of thuissituatie, de stem van een leerkracht misschien. Het kan zijn dat het je lange tijd heeft gediend, die overtuiging is er niet voor niks. Het heeft je ergens mee geholpen, maar gaandeweg merk je dat het je in de weg zit. Je kunt het zien als obstakels/ lessen die je herhaaldelijk tegenkomt in je leven of carrière.

Cliënten in de re- integratie – en loopbaantrajecten komen deze overtuigingen ook tegen en het zou zonde zijn als we die zouden negeren. Juist in het vinden van werk dat bij je past in essentie, juist op een moment nadat je (soms langere) tijd bent uitgevallen van werk is het heel zinvol deze overtuigingen aan te kijken en daarmee aan de slag te gaan.

Hoe ik dat doe?

De combinatie van mindfulness, opstellingswerk, transformatie- en lichaamswerk, omdat ik heb gemerkt dat een veerkrachtige mindset niet genoeg is. Het letterlijk verankeren van nieuwe overtuigingen in je lichaam/ in je systeem, is behulpzaam. Je helpende overtuigingen leven is dan met meerdere ingangen bereikbaar.

Hoe ik mijn grondhouding als coach verdiepte en hoe dat anderen écht verder helpt.

Hoe ik mijn grondhouding als coach verdiepte en hoe dat anderen écht verder helpt.

Vanuit de theorie over coaching, psychologie en begeleidingskunde is er veel kennis rond grondhouding/ fair witness houding als coach, begeleider of therapeut.

In de afgelopen jaren, heb ik hier bewust aandacht aan besteed. Vanuit de mindfulness houdingskwaliteiten, vond ik het belangrijk vanuit oa vertrouwen, het niet streven, niet oordelen, met geduld en nieuwsgierigheid te coachen. Practice what your preach, dus die kwaliteiten wilde ik de coachee ook laten ervaren.

Dat ging goed, maar eerlijk is eerlijk, toch sijpelden daar onbewust mijn overtuigingen doorheen. Vanuit perfectionisme, ging ik toch de lat wat hoger leggen voor de coachee. Dat werkte soms wel en soms ook niet.

Vanuit de behoefte aan controle, ging ik soms voor de coachee zorgen waardoor het eigenaarschap niet meer volledig bij de coachee lag. Daardoor gebeurde het soms dat ik harder ging werken en de coachee achterover ging leunen.

Vanuit mijn neiging dingen te willen begrijpen en te duiden, werden gesprekken vaak cognitief. En zelfs met verschillende meditaties, waren de gesprekken eerlijk gezegd vaak nog behoorlijk analytisch.

Sinds ik in 2025 de Retraite Parenting Ourselves met S. Bögels en G. Langenberg heb gevolgd, is er een proces in gang gezet. Nadat ik de Post-Hbo opleiding (loopbaan)coachen met Ziel en Zakelijkheid van Blankestijn en Partners heb afgerond en door de eveneens succesvol afgeronde opleiding tot Somatic Soulcoach opleiding bij Yaxy, coach ik anders.

Anders? Ja, met meer diepgang, intuïtief, vanuit een hele stevige bedding en met open hart. Ik belichaam dit letterlijk en zit niet meer zo in mijn hoofd. Ook belangrijk voor mij: ik houd meer energie over tijdens het coachen.

Sindsdien krijg ik terug:

“Jouw coaching is heel goed in balans. De holistische benadering: gevoel en ratio. Maar ook balans tussen echt praktisch iets onderzoeken en even rust nemen of een opdracht op mij in laten werken.” Vrouw, 41 jaar

“Je hebt ruimte gegeven om zonder haast verschillende mogelijkheden te onderzoeken. Geduld met mezelf te hebben en dat het oké is te vertragen en te ontspannen.” Vrouw 55 jaar

“De laatste meditatie is mij echt bijgebleven. Ik heb opgeschreven wat ik heb gezien en wil dit graag de volgende keer met je delen.” Man 25 jaar

Ik ben nog steeds de professionele, warme en aandachtige coach, maar nu belichaam ik mijn visie en coach ik met hart & ziel.

Re-integratie begint vaak in het hoofd, toch ligt de sleutel ligt meestal ergens anders.

Re-integratie begint vaak in het hoofd, toch ligt de sleutel ligt meestal ergens anders.

Bij re-integratie komt er veel op je af: vragen van werkgevers en collega’s, verwachtingen en protocollen van je werkgever, het UWV en/ of een re-integratiebureau.

Logisch dat je hoofd overuren draait. Je wilt begrijpen, plannen en misschien oplossen.

Maar échte terugkeer naar werk begint niet bij denken.
Het begint bij voelen.

  • Wat vertelt je lijf?
  • Waar zit spanning, vermoeidheid, weerstand én waar is ruimte?
  • Kun je daar zonder oordeel bij blijven?

Lichaamsbewustzijn geeft signalen door die je hoofd niet altijd herkent. Het vraagt om vertraging, opmerkzaamheid, zachtheid. Geduldig blijven met zelfcompassie.

Niet omdat het ‘moet’, maar omdat het werkt.

In plaats van jezelf te forceren terug te keren naar ‘hoe het was’, kun je ook onderzoeken:
Wat wil ik vanuit mijn hoofd? Wat kan ik met mijn lijf? Wat mag ik mijn hart?

Re-integratie is niet alleen een route terug naar werk.
Het is een beweging naar binnen, naar balans tussen denken, voelen en zijn.

Juist dan kun je werken naar duurzame inzetbaarheid op een werkplek die bij je past. Op die momenten kun je gericht actie ondernemen en gaat de energie stromen. Dan zie ik tijdens re- integratie -en loopbaantrajecten mensen blij en nieuwsgierig worden!

Welke vraag stel jij als eerst die van je hoofd, lijf of hart?

Veerkracht en tegenslag

Veerkracht en tegenslag

Bij weerstand ontstaat kracht

Het leven

“We zijn nou eenmaal geen achttien meer.”, zei mijn meditatieleraar tijdens een van mijn opleidingen. Wat hij bedoelde, was dat het leven gepaard gaat met lijden, tegenslag, teleurstellingen, rouw, verdriet, pijn, ziekte en kapotte dromen. Hoe ouder we worden, hoe groter de kans dat we hiermee te maken krijgen.

Aanboren van onontgonnen grond

Wanneer je met tegenslag te maken krijgt, wordt je misschien eerst teruggeworpen in allerlei emoties. Je zit in de put, je wilt je het liefst verstoppen of je gaat juist volle kracht vooruit, in een overdrive. Allerlei mogelijk (stress)reacties op tegenslag.

Gaandeweg zal je misschien nieuwe dingen ondernemen en zo zelfs nieuwe vaardigheden ontwikkelen, nieuwe mensen leren kennen.

You only know how strong you are until you have to be strong. (Bob Marley)

Vooraf een wekelijks online terugkeermoment met mensen met Niet-Aangeboren hersenletsel (NAH) stelde ik de vraag:  “wat heeft je hersenletsel je gebracht?”

In eerste instantie zeiden deelnemers verbaasd te zijn van deze vraag, want hersenletsel betekent vaak verlies en (tijdelijk) afscheid nemen van wat niet lukt.

Uiteindelijk bleek dat in de hersteltrajecten nieuwe contacten en vriendschappen waren ontstaan, mensen meer tijd besteedden aan hobby’s en nieuwe activiteiten hadden ondernomen. Mensen zijn gaan wandelen, fotograferen, (weer) gaan schilderen of naar yoga en sportlessen gegaan.

Een mooie verzameling van opbrengsten na het oplopen van hersenletsel.

En niet dat je alle tegenslag maar moet omdenken of weg moet poetsen met iets positiefs. We zijn van nature gewoon geneigd te letten op het gevaar en onthouden daarom vaak vooral het negatieve in plaats van de voedende dingen.

Van dag tot dag

Ik kreeg deze week weer een aanmelding voor de retraitedag voor mensen met NAH. De deelnemer vertelde mij dat ze zich af en toe erg eenzaam voelt. Onbegrepen door haar omgeving. Stoeiend met de uitdagingen van iedere dag zoals mensen met NAH zullen herkennen.

Het gaf bij mij weer de urgentie aan van het organiseren van zo’n dag. Want mensen met NAH zijn super sterk, zetten door, zijn dagelijks hard aan het oefenen om te herstellen of ‘gewoon’ hard aan het werk om de dag door te komen.

’s Avonds nog met de laatste energie te kunnen koken of met compassie te kunnen zeggen:  jongens het lukt mij vanavond niet. Want zo kan het gaan, het kan een gevoel van falen geven. Iets is niet gelukt, iets wat je belangrijk vindt of altijd met gemak graag hebt gedaan.

Dat valt op zo’n moment vies tegen en is een teleurstelling. De kunst is de dag erop weer met goede moed de dag in te kijken en nieuwsgierig te blijven naar wat wél kan.